Зростання цін на мінеральні добрива стимулює пошук альтернативних шляхів оптимізації існуючих та розробки нових технологічних прийомів вирощування сільськогосподарських культур, зокрема сої. Одним із таких підходів є інтенсивне застосування біологічних шляхів посилення здатності бобових культур до симбіозу і природної фіксації біологічного азоту із ґрунтового повітря, що сприятиме здешевленню технології вирощування рослин. Саме тому метою досліджень було визначення впливу біологічних препаратів на процес фіксації атмосферного азоту за допомогою симбіотичних бульбочкових бактерій рослинами сої. У цих дослідженнях для визначення кількості біологічно фіксованого азоту використовувався метод обчислення за активним симбіотичним потенціалом та симбіотичною питомою активністю. В ході дослідження було проаналізовано дію ряду препаратів для інокуляції та біодобрив, призначених для листкового підживлення, на розвиток та формування симбіотичних процесів в рослинах сої, а саме – особливості формування по фазах вегетації як загального, так і активного симбіотичного потенціалу. Також визначено вплив величини симбіотичної продуктивності на урожайність зерна сої. Оброблення насіння обраними препаратами за весь період тривалості симбіозу забезпечила зростання загального симбіотичного потенціалу та активного симбіотичного потенціалу. Встановлено, що оброблення насіння інокулянтом Біоінокулянт БТУ (2 л/га) перед посівом виявилось більш продуктивним. При цьому показник максимальної урожайності зерна сої 3,31 т/га зафіксований на ділянках, де до посіву проводили обробку препаратом Біоінокулянт БТУ (2 л/т) а, також, здійснювали два лситкових підживлення добривами у фазу 3-го трійчастого листка та у фазу бутонізації добривом Хелпрост соя (2,5 л/га). Результати дослідження свідчать про суттєвий вплив симбіотичної продуктивності та її величини на урожайність зерна сої. Кореляційний та регресійний аналізи показали, що накопичення біологічного азоту має значний вплив на врожайність зерна. Таким чином, використання біологічних препаратів є альтернативою мінеральним добривам в технології вирощування сої і вони можуть впроваджуватися у виробничих умовах сільськогосподарських підприємств
обробка інокулянтом; листкові підживлення; препарати природнього походження; симбіотичний потенціал; урожайність
[1] Boyko, P., Litvinov, D., Demidenko, O., Blashchuk, M., & Rasevich, V. (2019). Prediction humus level of black soils of forest-steppe Ukraine depending on the application of crop rotation, fertilization and tillage. International Journal of Ecosystems and Ecology Sciences, 9(1), 155-162.
[2] Convention on Biological Diversity. (1992, June). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_030#Text.
[3] Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora. (1979, June). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_129#Text.
[4] Demyanyuk, O., Symochko, L., Hosam, E.A., Hamuda, B., Symochko, V., & Dmitrenko, O. (2019). Сarbon pool and biological activities of soils in different ecosystems. International Journal of Ecosystems and Ecology Sciences, 9(1), 22-27. doi: 10.31407/ijees9122.
[5] Didur, I.M., Tsyhanskyi, V.I., Tsyhanska, O.I., Malynka, L.V., Butenko, A.O., Masik, I.M., & Klochkova, T.I. (2019b). Effect of the cultivation technology elements on the activation of plant microbe symbiosis and the nitrogen transformation processes in alfalfa agrocoenoses. Modern Phytomorphology, 13, 30-34. doi: 10.5281/zenodo.190107.
[6] Gorodiska, I., Plaksyuk, L., Gorodiska, I., & Chub, A. (2018). Award for biopreparations for the minds of organic production of soy. Bulletin of Agrarian Science, 9, 73-78. doi: 10.31073/agrovisnyk201809-11.
[7] Kots, S.Ya. (2021). Biological fixation of nitrogen: Achievements and prospects for development. Physiology of Plants and Genetics, 53(2), 128-159. doi: 10.15407/frg2021.02.128.
[8] Kots, S.Ya., Kyrychenko O.V., Pavlyshche A.V., & Yakymchuk R.A. (2021). Formation of soybean productivity by early treatment of seeds with fungicides Standak Top and Fever and inoculation with rhizobias on the day of sowing. Agricultural Microbiology, 34, 29-43. doi: 10.35868/1997-3004.34.29-43.
[9] Litvinova, O., Dehodiuk, S., Litvinov, D., Symochko, L., Zhukova, Ya., & Kyrylchuk, A. (2021). The impact of agrochemical loading on nutritive regime of gray forest soil during field crop rotation. International Journal of Ecosystems and Ecology Sciences, 11(4), 831-836. doi: 10.31407/ijees11.421.
[10] Mazur, V., Tkachuk, O., Pantsyreva, H., & Demchuk, O. (2021). Quality of pea seeds and agroecological condition of soil when using structured water. Scientific Horizons, 24(7), 53-60. doi: 10.48077/scihor.24(7).2021.53-60.
[11] Onufran, L.I., & Netis, V.I. (2017). Absorption and use of solar energy by soybean crops under different growing conditions. Bulletin of Agrarian Science of the Black Sea Coast, 2(94), 107-115. doi: 10.31521/2313-092X.
[12] Pantsyreva, H.V., Didur, I.M., & Telekalo, N.V. (2020). Agroecological rationale of technological methods of growing legumes. The Scientific Heritage, 52, 3-7.
[13] Petrichenko, V.F., Kobak, S.Y., & Chorna, V.M. (2017). Influence of inoculation and morphology of the regulator on the peculiarities of soybean plant growth in the Forest-Steppe. Bulletin of Agricultural Science, 11, 29-34.
[14] Posypanov, H.S. (1991). Methods of studying the biological fixation of nitrogen in the air. Moscow: Agropomizdat.
[15] Symochko, L. (2020). Soil microbiome: Diversity, activity, functional and structural successions. International Journal of Ecosystems and Ecology Sciences, 10(2), 277-284. doi: 10.31407/ijees10.206.
[16] Tanchyk, S., Litvinov, D., Butenko, A., Litvinova, O., Pavlov, O., Babenko, A., Shpyrka, N., Onychko, V., Masyk, I., & Onychko, T. (2021). Fixed nitrogen in agriculture and its role in agrocenoses. Agronomy Research, 19(2), 601-611. doi: 10.15159/AR.21.086.
[17] Tkachuk, O., & Telekalo, N. (2020). Agroecological potential of legumes in conditions of intensive agriculture of Ukraine (рр. 91-108). Riga: Baltija Publishing.
[18] Ushkarenko V.O., Vozhehova R.A., Holoborodko, S.P., & Kokovikhin, S.V. (2013). Statistical analysis of field experiment results in farming. Kherson: Aylant.
[19] Vyshnivskyi, P.S., & Furman, O.V. (2020). Productivity of soybeans depending on the elements of cultivation technology in the conditions of the Right-Bank Forest-Steppe of Ukraine. Horticulture and Soil Science, 11(1), 13-22. doi: 10.31548/agr2020.01.013.
[20] Zabolotnyi, H.M., Mazur, V.A., Tsyhanska, O.I., Didur, I.M., Tsyhanskyi, V.I., & Pantsyreva, H.V. (2020). Agrobiological bases of soybean cultivation and ways of maximum realization of its productivity. Vinnitsa: Individual entrepreneur Dmytro Korzun.