Актуальність досліджень зумовлена необхідністю наукового обґрунтування раціонального співвідношення гібридів кукурудзи різних груп стиглості, що забезпечить реалізацію генетичного потенціалу з формуванням передзбиральної вологості зерна на рівні 18-22%. Тому метою досліджень передбачалося виявити найбільш адаптовані та пластичні групи стиглості з урахуванням біологічних особливостей, а також виявити стабільні гібриди з урахуванням економічної ефективності через розрахунок індексу ефективності продуктивності гібриду. Метод розщеплення ділянок був використаний для проведення польового досліду згідно з вимогами методики дослідної справи. Результатами досліджень встановлено, що гібриди кукурудзи різних груп стиглості неоднаково реагують на температурний режим, особливо, у міжфазний період сходи-3-5 листок. Гібриди кукурудзи з ФАО (група стиглості гібриду) 180-250, які мають кременистий підвид зерна, характеризуються більш швидким лінійним ростом, що обумовлено вищою холодостійкістю рослин, а відповідно, і придатні для ранніх строків сівби, коли температура ґрунту становить 6-80С. Гібриди з ФАО 300 і вище, з зубовидним підвидом зерна, мають повільніше темпи початкового росту рослин і є більш теплолюбними, а тому їх доцільно висівати за стійкого прогрівання ґрунту 8-100С. Дослідженнями встановлено, що найвищу врожайність зерна формували середньопізні гібриди кукурудзи (ФАО 401-500) – 10,04-10,17 т/га, з максимальним рівнем 14,89 т/га у 2017 році. Проте, якщо врахувати динаміку рівня продуктивності по рокам, то найбільш пластичними гібридами, тобто ті, які мають найменшу різницю по врожайності по рокам, є фенотипи з ФАО 201-300. З’ясовано, що гібриди ранньостиглої і середньоранньої груп стиглості характеризувалися нижчою передзбиральною вологістю зерна – в 0,6–23,9 % проти 28,7–2,7 % відповідно у середньостиглих і середньопізніх, що і обумовило вищий індекс ефективності продуктивності гібридів. Матеріали статті містять результати для подальших досліджень з оптимізації використання гібридів кукурудзи з різним ФАО, а також мають практичне значення для господарств різних форм власності
фази росту й розвитку, урожайність, мінеральні добрива, передзбиральна вологість, органогенез
[1] Bakhmat, M.I., & Kyrylyuk, R.M. (2016). Analysis of corn growing prospects in Ukraine. Podilian Bulletin: Agriculture, Engineering, Economics, 1(24), 5-11.
[2] Cherchel, V., Dzyubetskyi, B., & Bodenko, N. (2021). Stability of corn grain production//Agribusiness today. Retrieved from http://agro-business.com.ua/ahrarni-kultury/item/23487-stabilnist-vyrobnytstva-zerna-kukurudzy.html.
[3] Convention on Biological Diversity (1992). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_030#Text.
[4] Danilevicz, M.F., Bayer, P.E., Boussaid, F., Bennamoun, M., & Edwards, D. (2021). Maize yield prediction at an early developmental stage using multispectral images and genotype data for preliminary hybrid selection. Remote Sensing, 13, article number 3976. doi: 10.3390/rs13193976.
[5] DSTU 7855:2015. (2016). Soil quality. Retrieved from http://online.budstandart.com/ru/catalog/doc-page?id_doc=62737.
[6] Gesch, R.W., Wells, M.S., & Hard A. (2021). Desiccation of corn allows earlier direct seeding of winter camelina in the northern corn belt. Crop Science, 61, 2787-2797. doi: 10.1002/csc2.20549.
[7] Grabovskyi, M.B., Grabovska, T.O., & Obrazhiy, S.V. (2014). The influence of hydrothermal vegetation conditions on the yield of corn hybrids of different maturity groups in the conditions of the Central Forest Steppe of Ukraine. Agrobiology, 1, 57-62.
[8] Hayduk, O. (2022). Prices for grain drying: what they say in Ukrainian agricultural companies. Retrieved from https://elevatorist.com/blog/read/815-tsini-na-sushinnya-zerna-scho-kajut-v-ukrayinskih-agrokompaniyah.
[9] Heiniger, R. (2018). Harvesting corn: What grain moisture should i harvest corn at? Retrieved from https://corn.ces.ncsu.edu/2018/08/harvesting-corn-what-grain-moisture-should-i-harvest-corn-at.
[10] Kabanets, V.M., Sobko, M.G., Muzyka, L.P., & Murach, O.M. (2022). Peculiarities of growing corn for grain in the conditions of the northeastern forest-steppe of Ukraine. Garden: Institute of Agriculture of the North East.
[11] Kalenska, S.M., & Taran, V.A. (2018). Productivity index of corn hybrids depending on plant stand density, fertilizer rates and growing weather conditions. Plant Varieties Studying and Protection, 14(4), 141-149. doi: 10.21498/2518-1017.14.4.2018.151909.
[12] Kapustian, M.V., Muzafarov, N.M., Chernobay, L.M.,. Kolomatska, V.P., Yegorova, N.Yu., & Kuzmishina, N.V. (2021). The level and stability of yield of corn hybrids of different maturity groups in the conditions of the eastern part of the forest-steppe. Plant Breeding and Seed Production, 120, 16-23. doi: 10.30835/2413-7510.2021.251032.
[13] Khanam, R., Mohiuddin, G., Biswas, R., & Das, S. (2022). Nanofertilisers for sustainable crop production: A perspective in small farm agriculture. In Innovation in small-farm agriculture. Boca Raton: CRC Press. doi: 10.1201/9781003164968-18.
[14] Lavrynenko, Y.O., Vozhegova, R.A., & Hozh, O.A. (2016). Productivity of corn hybrids of different FAO groups depending on microfertilizers and growth stimulants under irrigation in the south of Ukraine. Agricultural Science and Practice, 3(1), 55-60. doi: 10.15407/agrisp3.01.055.
[15] Maslak, O. (2017). Effective production-2017. Retrieved from http://agro-business.com.ua/agro/ekonomichnyi-hektar/item/7952-efektyvne-vyrobnytstvo-2017.html.
[16] Mokrienko, V.A. (2014). We compare the productivity of corn in the forest-steppe zone under different cultivation technologies - alternative, intensive and resource-saving. Grain and Bread, 2, 64-70.
[17] Mokrienko, V.A., Hudzovata, O.M., Pryndyuk, Y.A., Taran, V.G., & Polin, I. (2017). Peculiarities of formation of corn productivity in conditions of sufficient moisture. Scientific Yearbook of Ferenc Rákóczi Transcarpathian Hungarian College, 4, 53-56.
[18] Nielsen, R.L. (2020). Heat unit concepts related to corn development. Corny News Network. Retrieved from https://www.agry.purdue.edu/ext/corn/news/timeless/heatunits.html.
[19] Ovcharuk, O.V., Kalika, S.I., & Lubezna, I.V. (2021). Agrocenotic features of corn plants. In Innovative Technologies in Crop Production: Materials of the scientific internet conference (pp. 94-96). Zhytomyr: Polissia National University.
[20] Pashchenko, Y.M., Borisov, V.M., & Shishkin, O.Yu. (2008). Adaptive and resource-saving technologies for growing corn hybrids. Dnipropetrovsk: ARTPRES.
[21] Serna-Saldivar, S.O. (Ed.). (2019). Corn: Chemistry and technology (3d edition). Sawston: Woodhead Publishing.
[22] Shynkaruk, L., & Lykhochvor, V. (2021a). Influence of fertilization and foliar feeding on maize grain qualitative indicators. Ukrainian Journal of Ecology, 11(6), 113-116. doi: 10.15421/2021_232.
[23] Shynkaruk, L., & Lykhochvor, V. (2021b). Effect of desiccant application on pre- harvest humidity of medium-early hybrid LG 3258 corn in Western Forest-Steppe conditions. Scientific Horizons, 24(12), 32-38. doi: 10.48077/scihor.24(12).2021.32-38.
[24] Tomashevsky, D.F. (1970). Corn. Kyiv: Harvest.
[25] Tsykov, V.S. (2003). Maize: Technology, hybrids, seeds. Dnipro: Zorya.